محمود الشهابي الخراساني

29

ادوار فقه ( فارسي )

بوجوب صلاة در نماز بر پيغمبر ( صلَّى الله عليه و آله و سلم ) قائل شده و آن را شرط در نماز قرار داده‌اند بخلاف ابو حنيفه و مالك كه آن را واجب و شرط ندانسته‌اند . نوع ششم تحت اين عنوان كه در بارهء مندوبات نماز آورده شده ، پنج آيه ياد گرديده است : 1 - آخر آيهء 239 از سورهء بقره * ( . . وَقُومُوا لِلَّه قانِتِينَ ) * از اين آيه كه پيش از اين هم آورده شد ، حكم قنوت ( استحباب چنان كه مشهور است - يا وجوب - چنان كه از ابن بابويه و ابن ابى عقيل منقولست - ) استنباط گرديده است . 2 - آيهء دوم از سورهء كوثر * ( فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ ) * اكثر مفسران اين آيه را به نماز عيد ، مربوط دانسته « و نحر » را به « هدى » و قربانى تفسير كرده‌اند . برخى هم نمازهاى يوميه را از آن مراد دانسته و گفته‌اند مراد از * ( « وَانْحَرْ » ) * اينست كه نحر يعنى بالاى سينه رو به قبله باشد و استقبال به نحر به عمل آيد . و از حضرت صادق ( ع ) روايت شده كه مراد مواجههء دو دست است بسوى قبله در حال افتتاح نماز . بهر حال به ضميمهء رواياتى چند ، فوائدى فقهى از آن استفاده شده است . 3 - آيهء نخست از سورهء مؤمنون * ( قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ ) * . از اين آيه ، كه سابق هم آورده شده ، حكم « خشوع » ، كه به قولى عبارتست از اين كه نمازگزار نظر خود را ، در هر حالى از نماز ، به موضعى معين و مقرر ، مصروف و متوجه دارد : در حال قيام به موضع سجود و در حال ركوع به ميان دو پا و در حال سجود به طرف سر بينى و در حال تشهد به دامن و در حال قنوت به دو كف دست ، استفاده گرديده است . 4 - آيهء 100 از سورهء نحل * ( فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِالله ) *